Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2012

Σημαντικά γεγονότα… σαν σήμερα

18 Ιανουαρίου 1689 γεννιέται ο Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος Μοντεσκιέ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ο Μοντεσκιέ το 1728

Ο Σαρλ Λουί ντε Σεκοντά, βαρόνος της Μπρεντ και του Μοντεσκιέ (Charles-Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu) κοινώς γνωστός ωςΜοντεσκιέ, ήταν Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος του Διαφωτισμού. Γεννήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 1689 στο Μπρεντ και πέθανε στις 10 Φεβρουαρίου 1755στο Παρίσι. Η πολιτική και κοινωνική οργάνωση του σημερινού κόσμου βασίζεται ουσιαστικά στις φιλελεύθερες ιδέες του Μοντεσκιέ, και γιαυτό θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους της Ευρώπης.

 

Βιογραφία

Γεννήθηκε στις 18 Ιανουαρίου του 1689 σε οικογένεια αριστοκρατών και ήταν αριστοκράτης ο ίδιος, κοντά στην πόλη Μπορντό, στη δυτική Γαλλία. Σπούδασενομικά και στη συνέχεια εκλέχτηκε σύμβουλος στο τοπικό κοινοβούλιο του Μπορντό το 1714. Το 1716 κληρονομεί την μεγάλη περιουσία των γονιών του, και αρχίζει πρώτα να ασχολείται με τις επιστήμες, κυρίως την βοτανική και την ανατομία. Το ίδιο έτος εκλέγεται στην Ακαδημία Επιστημών του Μπορντό. Κληρονομεί επίσης από τον θείο του το αξίωμα του δικαστικού προέδρου, την περιουσία του και το όνομα Μοντεσκιέ. [1]

Τα επόμενα χρόνια μελετά επιστήμες και συγγράφει διάφορες εργασίες περί της ηχούς, των νεφρικών αδένων, της βαρύτητας των σωμάτων κλπ. Αργότερα στρέφεται προς τις ανθρωπιστικές σπουδές μέσω της λογοτεχνίας και της φιλοσοφίας και το 1721 δημοσιεύει ανώνυμα στην Ολλανδία τις Περσικές Επιστολές, όπου απεικονίζει με σατιρική διάθεση την γαλλική κοινωνία εκείνη την περίοδο μέσα από τα μάτια δύο Περσών. Το βιβλίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Μέχρι το 1725 διαμένει στο Παρίσι όπου κάνει κοσμική ζωή συχνάζοντας σε διάφορα σαλόνια[1]. Το 1726αναγκάζεται να πουλήσει μεγάλο μέρος της περιουσίας του για να ξεπληρώσει χρέη.

Το 1728 εκλέγεται μέλος της γαλλικής Ακαδημίας, και στην συνέχεια αναχωρεί για ταξίδι στην Ευρώπη. Επισκέπτεται πολλές χώρες, την Ιταλία, την Ουγγαρία και την Αυστρία το 1728, στη συνέχεια την Γερμανία(1729) και μετά την Ολλανδία). Κατά τη διάρκεια αυτών των ταξιδιών μελετά προσεκτικά Γεωγραφία, Οικονομία, Πολιτική καθώς και τα έθιμα των χωρών που επισκέπτεται. Τη διετία 1729-1730 διαμένει στην Αγγλία, μετά από πρόσκληση του λόρδου Τσέστερφιλντ. Επιστρέφει στην Γαλλία το 1731, στον πύργο της Μπρέντ, όπου και αφιερώνεται στην συγγραφή του Πνεύματος των Νόμων[2].

Το 1745 εν τέλει, δημοσιεύεται το "Πνεύμα των Νόμων", ανώνυμα σε εκδοτικό οίκο της Γενεύης, και γίνεται δεκτό με μεγάλη επιτυχία. Το 1754 συγγράφει το Δοκίμιο περί Γούστου για την Εγκυκλοπαίδεια, κατόπιν αιτήματος του Νταλαμπέρ.

 

Το πνεύμα των νόμων

Το 1748 δημοσιεύει, σε ηλικία 59 ετών, το αριστούργημα του, το Πνεύμα των Νόμων (De l'esprit des lois) για τη συγγραφή του οποίου χρειάστηκε πάρα πολλά χρόνια. Αυτό το έργο του, που γνώρισε τεράστια επιτυχία, έθεσε τις θεμελιώδεις αρχές των Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών και συγκεντρώνει όλη την ουσία της φιλελεύθερης σκέψης. Γνώρισε, όμως, και μεγάλη κριτική και αποδοκιμασία, και γι' αυτό το λόγο ο Μοντεσκιέ αναγκάστηκε να γράψει και να εκδώσει το 1750 την Υπεράσπιση του Πνεύματος των Νόμων (Défense de l'Esprit des lois).

Στο κύριο αυτό έργο του ο Μοντεσκιέ επιχειρεί να βρει και να αναλύσει τις θεμελιώδεις αρχές και την λογική διαφόρων πολιτικών θεσμών με την μελέτη των νόμων,που τους θεωρεί ως απλές αναφορές μεταξυ της κοινωνικής πραγματικότητας. Εισήγαγε νέες μεθόδους διακυβέρνησης και νέες αντιλήψεις για το κράτος. Ακολούθησε την αριστοτελική μέθοδο της μελέτης των πραγματικών πολιτικών συστημάτων όπως υποτίθεται ότι είχαν λειτουργήσει στο παρελθόν. Αρνήθηκε ότι υπάρχει μία τέλεια μορφή πολιτεύματος, κατάλληλη για όλους τους λαούς κάτω από όλες τις συνθήκες.

Διακήρυξε ότι ο δεσποτισμός είναι περισσότερο κατάλληλος για χώρες απέραντες σε έκταση, η συνταγματική μοναρχία για μέτριας έκτασης χώρα, ενώ η δημοκρατία για μικρές χώρες.

Επίσης αναγνώρισε ότι η κατάχρηση εξουσίας είναι μία φυσική ανθρώπινη τάση και ότι κατά συνέπεια, κάθε κράτος τείνει να εκφυλιστεί σε δεσποτικό.

Βρίσκει τρεις τύπους πολιτεύματος: την μοναρχία, τη δημοκρατία και τη δεσποτεία.

 

Παραπομπές

  1. 1,0 1,1 Ραϋμόν Αρόν (1984). Η εξέλιξη της Κοινωνιολογικής Σκέψης , τόμος Α'. Αθήνα: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΝΩΣΗ. σελ. 90.
  2. Ραϋμόν Αρόν (1984). Η εξέλιξη της Κοινωνιολογικής Σκέψης , τόμος Α'. Αθήνα: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΝΩΣΗ. σελ. 91.

Έργα του Μοντεσκιέ στα νέα ελληνικά

  • Το πνεύμα των νόμων. Τόμοι Α΄+Β΄. Μετάφρ. Κωστής Παπαγιώργης - Παναγιώτης Κονδύλης. «Γνώση», Αθ. 1994
  • Περσικές επιστολές. Μετάφρ. Νίκη Μολφέτα. "Καστανιώτης", Αθ. 1998.
  • Περί καλαισθησίας. Εισαγ.-Μετάφρ.-Σχόλια Α. Βέλιος. "Printa", Αθ. 1993.
  • Εκτιμήσεις για τα αίτια του μεγαλείου και της παρακμής των Ρωμαίων. Μετάφρ. Θωμάς Σκάσσης, Προλεγόμενα Θεόδωρος Δ. Παπαγγελής, Πρόλογος Jean Ehrard. «Πόλις», Αθ. 2009

Βιβλιογραφία

  • Χρύσης Αλέξανδρος, Ο στωικός Montesquieu. Νόμος και ελευθερία, εκδ. "Πολύτροπον", Αθήνα, 2008.
  • Althusser, Louis, Μοντεσκιέ: πολιτική και ιστορία. Μετάφρ. Φώτης Σιατίτσας, Επιμ. Άρης Στυλιανού. "Πλέθρον", Αθήνα, 2005

Δεν υπάρχουν σχόλια: